LC SYTL Primary Activities Document March 2026 Irish - Flipbook - Page 3
Gníomhaíocht 2 Biongó le Focail Iasachta
Na rudaí a bheidh uait
• Marcóir don chlár bán
Na rudaí a bheidh le déanamh agat
20–25
nóim
• Leathanach glan do gach
dalta sa rang
Focail úsáideacha
• Beidh peann luaidhe ag
teastáil ó na daltaí
Fraincis: Café, croissant, menu, ballet, chauffeur, chef,
cuisine, gateau, brioche, brie, eau de toilette, boutique,
déjà vu, collage, champagne, façade, souvenir, garáiste,
brochure, cinema, matinée, omelette, éclair, mousse,
rouge, limousine, genre, décor, espionage, camouflage,
cul de sac, route, police
Spáinnis: Olé, seacláid, churro, chihuahua, patio, vainilla,
mosquito, guitarra (giotár), siesta, fiesta, salsa, tango,
poncho, sombrero, cargo, tornado, cafetería, armada,
rodeo, adobe, plaza, tapas, flamenco, aficionados
1. Ar dtús, mínigh gur thóg an Ghaeilge (agus Béarla)
focail ar iasacht ó raon leathan teangacha le
himeachta ama – ní hamháin teangacha Eorpacha,
mar shampla, Fraincis, Spáinnis, Iodáilis agus
Gearmáinis, ach teangacha ó thíortha i bhfad i
gcéin, mar shampla, Sínis, Seapáinis, Araibis agus
eile. Ciallaíonn sé sin go bhfuil níos mó focal ar eolas
ag na daltaí ó áiteanna ar fud an domhain, ná mar
a shamhlóidís. Tugann sé sin tús maith dóibh ar an
aistear foghlama teanga.
go bhfeicfidh gach duine iad. Beidh tú ag díriú ar
theanga amháin le linn na gníomhaíochta, ach mar
threoir duit thíos tugtar liostaí samplacha duit.
4. Tabhair leathanach glan do gach dalta agus iarr
orthu greille 3x3 (dála greille Xanna agus Oanna) a
tharraingt. Cuir liosta focail iasachta a bhfuil eolas
ag na daltaí orthu le chéile. Roghnaíonn na daltaí 9
bhfocal ansin le scríobh sa ghreille. Glaoigh amach na
focail sa sprioctheanga, agus marcálann na daltaí iad
má tá siad sa ghreille. Is é an chéad duine a líonann
líne amach a ghlaonn ‘Biongó!.
2. Roinn roinnt samplaí aitheanta, mar shampla, caifé,
pizza, seacláidí nó sushi, chun an pointe seo a léiriú.
Gníomhaíocht bhreise
3. Inis don rang go mbeidh siad ag foghlaim roinnt focal
i dteanga amháin (an teanga atá roghnaithe agat).
Fiafraigh de na daltaí an féidir leo smaoineamh ar
fhocail ar bith eile i nGaeilge (nó i mBéarla) a thagann
ón teanga sin. Scríobh a gcuid moltaí ar an clár chun
Má tá tuilleadh ama agat, is féidir an ghníomhaíocht
seo a leathnú tríd an ngníomhaíocht a imirt arís. An
uair seo, mar dhúshlán breise, tarraingíonn na daltaí
greille 4x4 ar chúl an leathanaigh, agus is féidir leo
rogha éagsúil focal a chur lena gCárta Biongó.
Iodáilis: Pizza, pasta, spaghetti, opera, cappuccino,
espresso, mozzarella, scenario, veidhlín, vendetta, pianó,
graffiti, tiramisu, broccoli, zucchine, ravioli, confetti,
soprán, mezzo, tríréad, maestro, fiasco, stiúideo, novella,
casino, influenza, gondola
Sínis: Ketchup (ón gCantainis ‘keh jap’ a chiallaíonn anlann
trátaí), Gung-ho (ón Mandairínis ‘gōng hé’, a chiallaíonn
‘oibriú le chéile’), Typhoon (ón gCantainis ‘tai fung’ nó
Mandairínis ‘táifēng’, a chiallaíonn ‘gaoth mhór’), Tofu (ón
Mandairínis ‘dòufu’), Dim sum (ón gCantainis ‘dím sām’)
Gearmáinis: Kindergarten, Rucksack, Angst, Hamburger,
Noodle, Quartz, Blitz, Dachshund, Dobermann, Rotweiller,
Pretzel, Strudel, Delicatessen, Poltergeist, Wunderkind,
Fest, Glockenspiel, Spritz, Diesel, Kaputt, Doppelgänger,
Sauerkraut, Frankfurter
Seapáinis: Tsunami (tonn cuain), Karaoke (ceolfhoireann
fholamh), Anime (beochan), Emoji, Sushi ,Tycoon (ó ‘taikun’,
a chiallaíonn ‘tiarna mór’) Samurai, Ninja, Kimono, Haiku
Araibis: Alcól (ó ‘al-kuhl’,) siúcra (ó ‘sukkar’), caife (ó
‘qahwa’), Cotton (ó ‘qutn’), Sofa (ó ‘juffa’), Jar (ó ‘jarra’),
Safari (ó ‘safar’ a chiallaíonn aistear), Zero (ó ‘sifr’)
